KKTC’de 2026 Ekim ayı enflasyonu yüzde 1,07, yıllık enflasyon ise yüzde 34,99 olarak açıklandı. Yılın ilk 10 aylık toplam enflasyonu yüzde 29,52 oldu.
Ülkemizde 2026 Ekim ayı enflasyonu yüzde 1,07 olarak açıklandı. Yıllık enflasyon, geçen ekimden bu ekime yüzde 34,99’a ulaştı. Yılın ilk 10 aylık toplam enflasyonu ise yüzde 29,52 olarak gerçekleşti.
Haziran ayından ekim ayı sonuna kadar biriken dört aylık hayat pahalılığı oranı yüzde 12,57’ye ulaştı. Yıl sonuna kadar maaş artışlarına yansıyacak yılın ikinci altı aylık hayat pahalılığı oranının yüzde 15’in üzerinde gerçekleşeceğini düşünüyorum.
Türkiye’de ekim ayı enflasyon oranı yüzde 2,58, yıllık enflasyon oranı ise yüzde 29,77 olarak gerçekleşti. Güney Kıbrıs’ta yıllık enflasyon yaklaşık yüzde 4, AB ortalaması da yüzde 3 düzeyindedir.
Ana harcama grupları itibarıyla bir önceki aya göre en yüksek artış, yüzde 14,09 ile giyim ve ayakkabı ana grubunda gerçekleşti. Haberleşme ana grubunda yüzde 4,20, gıda ve alkolsüz içecekler ana grubunda yüzde 2,72, ulaştırma ana grubunda yüzde 2,68, sağlık ana grubunda ise yüzde 1,85 artış oldu. Bunları diğer gruplar takip etti.
Genel enflasyon oranının geçen aya göre daha düşük çıkmasının nedenlerinden biri, otel ücretlerinin bu ay yüzde 11,25 azalmasıdır. Geçen ayın enflasyon oranı yüzde 3,34’tü. Ayrıca uçak fiyatlarında da yüzde 15-20 düzeylerinde düşüş görüldü.
KKTC’de yıllık gıda enflasyonu şu anda yüzde 32 civarındadır. Hem genel enflasyon oranında hem de gıda enflasyonunda Avrupa’da birinci sıradayız. Avrupa Birliği yıllık gıda enflasyonu ortalaması ise yaklaşık yüzde 2,2 düzeyindedir.
Öte yandan, dört kişilik bir ailenin yalnızca gıda harcamalarını kapsayan açlık sınırı, ekim ayı sonu itibarıyla 48 bin 236 TL’ye ulaşmıştır. Gıda harcamalarını zor karşılayan asgari ücretle dar gelirlilerin geçinmesi mümkün değildir.
İki çocuklu dört kişilik bir ailenin insanca geçimini sağlaması için aylık 260 bin 177 TL’ye ihtiyaç duyulmaktadır. Bu, yoksulluk sınırıdır. Bu ülkede pek çok ailenin bu kadar geliri yoktur.
Yerli üretim tarımsal ve hayvansal ürünlerin fiyatlarının aşırı yükselmesinin temel nedenleri; üretim miktarının düşmesi, girdi maliyetlerinin yükselmesi, devlet desteklerinin yetersiz kalması ve üreticiden makul fiyatlarla alınan ürünlerin tüketiciye ulaşana kadar geçen süreçte fiyatlarının aşırı derecede yükselmesidir.
Halkın temel ihtiyaçları olan gıda, sağlık, eğitim, akaryakıt, elektrik, gaz ve kira fiyatlarındaki pahalılık, özellikle dar gelirlilerin bütçesini sarsmaktadır.
ABD ile İran arasında yaşanan gerginlik, petrol fiyatlarının hâlâ yüksek seyretmesine neden olmaktadır. Ülkemizde akaryakıt ve gaz fiyatlarına yapılan zamların enflasyon endeksine yansıması ekim ayında da devam etmiştir.
Akaryakıtın girdi maddesi olması nedeniyle mazot ve diğer akaryakıt zamları; toplu taşıma ücretlerine, halkın yakıt giderlerine ve başta tarım ve sanayi olmak üzere pek çok sektörde kullanılan mal ve hizmetlere zam olarak yansımaktadır.
Bu durum diğer sektörleri de bire bir etkiliyor ve mal ve hizmetlere gelen zamlarla birlikte enflasyonun genel olarak yükselmesine neden oluyor. Böylece çalışanların maaşlarına, emekli maaşlarına ve asgari ücrete yapılan artışlar kısa sürede eriyor, satın alma gücü düşüyor.
Öte yandan petrol fiyatları şu sıralarda dalgalı seyretmektedir. Ani yükselişlerin ardından düşüşler yaşanmaktadır. Böylesi dönemlerde petrol fiyatları yükseldiğinde akaryakıta zam yapılıyorsa, petrol fiyatları düştüğünde de indirim yapılmalıdır. Türkiye bu uygulamayı yaparken KKTC’de maalesef göremiyoruz.
Ülkemizde yıllardır devam eden yüksek enflasyon, uygulanan hayat pahalılığı ödeneğini de artırmaktadır. Bu bağlamda devletin bu artışı verebilmesi için gelirleri yetmediğinden aldığı borçlar çoğalmakta ve bütçe açıkları artmaktadır.
Hükümetin piyasa denetimlerini düzenli olarak gerçekleştirmemesi de pahalılığı ve enflasyonu günden güne artırmaktadır.
Döviz kurlarında da son dönemde kademeli bir artış görülmektedir. İthalatla gelen tüm malların fiyatları; kiralardan araçlara, evlerden okul harçlarına kadar pek çok alanda döviz kullanıldığı için enflasyonu tetiklemektedir.
Hükümetin, devamlı söylediğimiz üzere, pahalılığı önlemek için temel tüketim mallarında KDV ve fon indirimleri yapması gerekirken bunu yıllardır yapmamıştır. Şimdi ise seçim vaatleri içinde bunu yapacağını ilan etmektedir. Bu konuda çok geç kalınmıştır.
Oysa Güney Kıbrıs’ta geçtiğimiz günlerde hayat pahalılığına karşı temel tüketim mallarında KDV oranının sıfırlanmasına karar verildi. Üstelik Güney’de yıllık enflasyon oranı yüzde 3-4 bandında seyrediyor. Benzer adımlar Türkiye’de de uygulanmıştır.
Hükümet, halkı ve sektörleri enflasyondan korumak için hiçbir adım atmamaktadır. İşimiz dış faktörlere ve gelişmelere kalmıştır. Beklentimiz, Ortadoğu’daki çatışmaların bitmesi, petrol fiyatlarının düşmesi ve döviz kurlarının dengeli bir seyir izlemesidir.
Kaynak: Yenidüzen
