Bilim insanları, kalbin pompalama hareketinin oluşturduğu mekanik kuvvetin kanser hücrelerinin çoğalmasını engelleyebileceğini gösterdi. Bulgular, tümörlere dışarıdan basınç uygulayan tedavi yöntemlerinin araştırılmasına katkı sağlayabilir.
Kalp, kansere karşı büyük ölçüde korunduğu düşünülen tek organ. Bilim insanları, kalbin günde 100 bine kadar kasılıp gevşerken oluşturduğu mekanik kuvvetin kanser hücrelerinin hayatta kalmasını ve çoğalmasını engelleyebileceğini gösterdi.
Daily Mail’de yer alan habere göre, kalbin kendi dokusunda tümör gelişmesi son derece nadir görülüyor. Birleşik Krallık nüfusunun yalnızca yüzde 0,02’sini etkilediği tahmin ediliyor. Bu tümörlerin yüzde 90’a varan oranlarda iyi huylu olduğu, ancak kan akışını engelleyecek kadar büyümeleri durumunda ölümcül olabildiği belirtiliyor.
Vücuttaki çoğu doku ve organda hücreler, yaşlanan veya hasar gören hücrelerin yerini almak için sürekli bölünüyor. Hücre bölünmesi sırasında kansere yol açabilecek DNA hatalarının, yani mutasyonların ortaya çıkma riski de artıyor. Kalp kası hücreleri ise doğumdan kısa süre sonra büyük ölçüde bölünmeyi bırakıyor ve yetişkinliğe doğru ilerlerken boyutları büyüyor.
Leeds Üniversitesi Kardiyovasküler ve Metabolik Tıp Enstitüsü’nde danışman kardiyolog Dr. Klaus Witte, “Ölen kalp hücrelerinin yerini yenileri almıyor. Örneğin bağırsakların iç yüzeyini kaplayan hücreler her beş ila on günde bir yenileniyor. Bağırsak kanserinin çok yaygın olmasının nedenlerinden biri de bu” ifadelerini kullandı.
İtalya’daki Trieste Üniversitesi’nden bilim insanları, kalp kanserinin nadir görülmesine ilişkin başka bir olası neden üzerinde çalıştı. Araştırmacılara göre kalbin pompalama hareketinin oluşturduğu sürekli mekanik baskı, tümör hücrelerinin yerleşip büyüme fırsatı bulamadan yok olmasını sağlayabilir.
Teoriyi test etmek için ekip, kalpleri genetik olarak normal hızın çok altında çalışacak şekilde değiştirilmiş farelere insan kanser hücreleri enjekte etti. Science dergisinde yakın zamanda yayımlanan sonuçlar, kalbin maruz kaldığı mekanik yük, yani pompalama hızı önemli ölçüde azaltıldığında kanser hücrelerinin çoğalmaya başladığını gösterdi. Kalp normal şekilde çalıştığında ise bu hücreler yeniden ölmeye başladı.
Araştırmaya göre pompalama hareketi, kanser hücrelerinin çoğalmasını engelleyen başka bir mekanizmayı da harekete geçiriyor. Bu hareket, Nesprin-2 adlı proteinin üretimini tetikliyor. Protein, kanser hücresinin çekirdeğine sinyal ileterek bulunduğu ortamın uygun olmadığını bildiriyor ve hücreye çoğalmayı durdurmasını söylüyor. Kalp pompalamayı bıraktığında veya çok daha düşük hızda çalıştığında ise bu protein üretilmiyor.
Araştırmanın lideri, Moleküler Biyoloji profesörü Serena Zacchigna, “Bu bulgular, kalbin sürekli mekanik aktivitesinin tümör hücrelerinin genişlemesini fiziksel olarak sınırlaması nedeniyle kalp ortamının tümör hücreleri için elverişsiz olduğunu gösteriyor” dedi.
Ekip, cilt veya meme kanseri gibi diğer kanser türlerinin tedavisinde kullanılabilecek giyilebilir bir tıbbi cihaz geliştirilmesini araştırıyor. Cihazla, kötü huylu hücrelerin büyümesini baskılamak amacıyla tümör bölgesine benzer bir mekanik yük uygulanması hedefleniyor. Tümörlere dışarıdan basınç uygulanması fikri, mekanoterapi adı verilen ve giderek daha fazla ilgi gören araştırma alanları arasında yer alıyor.
İrlanda’daki Galway Üniversitesi’nden araştırmacılar, çevreleyen dokular tarafından sıkıştırılarak dış basınca maruz bırakılan kanser hücrelerinde neler olduğunu yapay zekâ kullanarak inceledi. Bu yılın başlarında Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan sonuçlara göre basınç, tümör hücrelerinin büyüyüp ikiye bölünebilecekleri boyuta ulaşmak için ihtiyaç duydukları suyu içeri almasını engelleyebiliyor. Böylece hücre çoğalması durdurulabiliyor.
Araştırmada yer alan Galway Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği bölümünden Doçent Dr. Eoin McEvoy, tümörlere dışarıdan basınç uygulanmasının bazı proteinleri harekete geçirerek hücre büyümesini durdurabileceğini, ancak riskleri de bulunduğunu belirtti. McEvoy, Good Health’e yaptığı açıklamada, “Örneğin en tehlikeli cilt kanseri türü olan kötü huylu melanom üzerine dışarıdan basınç uygulanmasının büyümeyi yavaşlatması mümkün. Ancak bazı dokulardaki tümörlere basınç uygulanmasının kanser hücrelerinin yayılmasını teşvik edebildiği de yaygın biçimde bildiriliyor. Bu, iki ucu keskin bir kılıç” dedi.
Galway ekibi, bunun yerine Nesprin-2 gibi proteinleri hedef alan ilaçlar geliştirilmesini daha iyi bir seçenek olarak değerlendiriyor. Bu ilaçlarla kanser hücrelerinin vücuttaki daha düşük basınç seviyelerine duyarlı hâle getirilmesi ve büyüyüp bölünmelerinin önlenmesi amaçlanıyor.
Dr. Witte, “Bu oldukça ilginç bir yaklaşım. Bir tür giyilebilir cihazın, kanser hücrelerinin büyümesini durduracak kadar kuvvet uygulaması mümkün olabilir ya da Nesprin-2 gibi proteinleri üreterek kanser hücresine bulunduğu ortamın kendisi için uygun olmadığını söylemenin bir yolu bulunabilir” diye konuştu.
Kaynak: Habertürk — Sağlık
