LAÜ Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Musa Muhtaroğlu, Dünya İnme Günü dolayısıyla inme belirtilerinin erken tanınmasının ve 112’nin zaman kaybetmeden aranmasının önemini vurguladı.
Lefke Avrupa Üniversitesi (LAÜ) Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Musa Muhtaroğlu, Dünya İnme Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, inme belirtilerinin erken fark edilmesinin ve 112’nin zaman kaybetmeden aranmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
Muhtaroğlu, Dünya İnme Örgütünün 2026 yılı kampanyasının “Her Dakika Değerli” mesajıyla bu konuda toplumsal farkındalığı artırmayı amaçladığını belirtti.
İnme geçiren bir kişinin yaşadığı değişikliği fark edemeyebileceğini veya yardım istemekte zorlanabileceğini ifade eden Muhtaroğlu, yanında bulunan birinin belirtileri tanıyıp 112’yi aramasının tedaviye zamanında ulaşılmasını sağlayabileceğine dikkat çekti.
Dünya İnme Örgütünün 2026 kampanyasının “Every M1nute Counts”, yani “Her Dakika Değerli” mesajıyla farkındalığı yaygınlaştırmayı amaçladığını belirten Muhtaroğlu, inmenin beyni besleyen bir damarın tıkanması ya da bir damarın yırtılarak beyin içinde veya çevresinde kanamaya yol açmasıyla geliştiğini kaydetti. Beynin farklı bölgelerinin hareket, konuşma, görme ve denge gibi işlevlerde görev aldığını belirten Muhtaroğlu, belirtilerin etkilenen bölgeye göre değişebileceğini ifade etti.
Amerikan İnme Derneği’nin 2026 bilgilendirmesinde inmenin her yaşta görülebileceğinin ve belirtiler fark edildiğinde acil yardım çağrılması gerektiğinin vurgulandığını aktaran Muhtaroğlu, konuşmanın birden anlaşılmaz hale gelmesi, söylenenleri anlamakta zorlanma, yüzün bir tarafında kayma veya vücudun bir tarafında güç kaybının önemli uyarılar olduğunu söyledi.
Ani görme kaybı, çift görme, belirgin denge bozukluğu ve aniden başlayan alışılmadık derecede şiddetli baş ağrısının da acil değerlendirme gerektirdiğini belirten Muhtaroğlu, bu belirtilerden biri ortaya çıktığında hepsinin bir araya gelmesinin beklenmemesi ve 112 aranarak ambulans istenmesi gerektiğini vurguladı. Yardım çağırmak için tanıdan emin olunmasının gerekmediğini de ifade etti.
Belirtilerin bazen kısa sürede düzelebileceğini ve kişinin kendisini yeniden iyi hissedebileceğini belirten Muhtaroğlu, bunun sağlık yardımından vazgeçmeye yol açmaması gerektiğini kaydetti. Geçici iskemik atak adı verilen durumun, daha sonra gelişebilecek bir inmenin uyarısı olabileceğini ve acil değerlendirme gerektirdiğini belirtti.
112 aranırken bulunulan yerin ve fark edilen belirtilerin açıkça anlatılması gerektiğini söyleyen Muhtaroğlu, ambulans beklenirken kişinin yanında kalınmasını ve görevlinin yönlendirmelerinin izlenmesini önerdi. Belirtilerin başladığı saat biliniyorsa not edilmesi, bilinmiyorsa kişinin en son ne zaman her zamanki halinde görüldüğünün sağlık ekibine aktarılması gerektiğini belirtti. Bu bilgiyi öğrenmeye çalışmanın yardım çağrısını geciktirmemesi gerektiğini vurgulayan Muhtaroğlu, kişinin kendisinin araç kullanmaması gerektiğini de hatırlattı.
Yardım etmek amacıyla su içirmenin veya ilaç vermenin zarar verebileceğine dikkat çeken Muhtaroğlu, inme sırasında yutma güçlüğü gelişebileceğinden yiyecek ve içecek verilmemesi gerektiğini ifade etti. Sağlık ekibi önermedikçe aspirin dahil herhangi bir ilacın kullanılmaması gerektiğini belirten Muhtaroğlu, damar tıkanıklığı ile kanamayı evde ayırt etmenin mümkün olmadığını, kanama varsa aspirinin durumu ağırlaştırabileceğini kaydetti.
İnme riskini azaltmak için tansiyonun düzenli kontrolünün ve yüksekse tedavisinin önemine değinen Muhtaroğlu, sigaranın bırakılması, düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme ve tuzun azaltılmasının da korunmaya katkı sağladığını belirtti.
Avrupa Nöroloji Akademisinin 29 Ekim 2026’da yayımladığı hasta temsilcileriyle söyleşinin hastaneden sonraki yaşamın güçlüklerine de dikkat çektiğini belirten Muhtaroğlu, yeniden iletişim kurabilmenin, günlük işlerini yapabilmenin ve sosyal hayata katılabilmenin hastalar için önemli hedefler olduğunu ifade etti.
Rehabilitasyonun kişinin ihtiyaçlarına göre planlanması ve ailesinin de bilgi ve destek alması gerektiğini vurgulayan Muhtaroğlu, konuşmakta zorlanan birine zaman tanımanın ve kendi hayatıyla ilgili kararlara katılmasını sağlamanın bu desteğin insani yönünü oluşturduğunu belirtti.
Açıklamasının sonunda Dünya İnme Günü’nde belirtileri öğrenmenin ve öğrenilenleri paylaşmanın önemine dikkat çeken Muhtaroğlu, beklenmedik bir anda çağrılan yardımın bir insanın tedaviye zamanında ulaşmasını sağlayabileceğini ifade ederek, “Her Dakika Değerli” mesajının günlük hayattaki karşılığının o anda ne yapılacağını bilmek olduğunu vurguladı.
Kaynak: Kıbrıs Manşet — Güncel
