KTSO, siyasi partilere sunulmak üzere hazırladığı Sanayi ve Üretim Temelli Ekonomik Dönüşüm Programı’nı açıkladı. Programda yerli üretime öncelik, sanayiye özel elektrik tarifesi ve ihracat destekleri istendi.
Kıbrıs Türk Sanayi Odası (KTSO), yaklaşan genel seçimler öncesinde siyasi partilere sunmak üzere hazırladığı “Sanayi ve Üretim Temelli Ekonomik Dönüşüm Programı”nı basın toplantısıyla kamuoyuna açıkladı. Altı aylık çalışma sonucunda hazırlanan programda, yeni hükümetin ekonomi ve sanayi politikalarında üretime öncelik vermesi istendi.
Lefkoşa Eziç Restoran’da düzenlenen toplantıya KTSO Başkanı Ali Kamacıoğlu, Yönetim Kurulu üyeleri ve oda profesyonelleri katıldı. Kamacıoğlu, hiçbir siyasi partiye yakın olmadıklarını ve seçim sonrasında göreve gelecek her partiyle çalışmaya hazır olduklarını söyledi.
Programı sunan KTSO Yönetim Kurulu Danışmanı Belgin Özoğul, sanayicilerin sahada karşılaştığı sorunları ve çözüm önerilerini aktarmayı amaçladıklarını belirtti. Sanayide istihdamın yüzde 60’ının yerli işgücünden oluştuğunu kaydeden Özoğul, “Biz süratle tüketen bir toplum olmaya gidiyoruz.” dedi.
Özoğul, ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 4,95’e gerilediğini, diğer ada ekonomilerinde bu oranın yüzde 35-40 seviyelerinde olduğunu aktardı. Sanayinin Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payının 2017’de yüzde 9,7’den 2024’te yüzde 6,7’ye düştüğünü belirtti.
KTSO, kamu kurumlarının mal ve hizmet alımlarında yerli ürünlere öncelik verilmesini, yerli üretimin bulunduğu ürün gruplarında kamu ihalelerindeki avantajların artırılmasını ve ihalelerde ürünlerin menşei ile üretim yerinin açıkça belirtilmesini önerdi. Yerli Üretim Sertifikası’na sahip ürünlerin kamu alımlarında öncelikli değerlendirilmesi ve alımların yıllık olarak raporlanması da talepler arasında yer aldı.
Oda, otel, restoran ve turistik tesislerde gıda, temizlik, ambalaj, mobilya, yapı malzemeleri ve diğer ihtiyaçlar için yerli ürün kullanımını artıracak teşvik ve destek mekanizmaları oluşturulmasını istedi.
Sanayicilerin enerji ve finansman maliyetlerine yönelik öneriler arasında sanayi işletmelerine özel, kabul edilebilir bir elektrik tarifesi oluşturulması; sanayi bölgelerinde ortak güneş enerjisi sistemleri kurulması ve enerji verimliliği yatırımlarına hibe, düşük faizli kredi ve vergi indirimi sağlanması yer aldı. Elektrik kesintileri ve voltaj dalgalanmalarından kaynaklanan üretim kayıplarını önlemek için sanayi bölgelerindeki enerji altyapısının güçlendirilmesi de önerildi.
KTSO, sanayicilerin uzun vadeli ve uygun faizli kredilere erişiminin kolaylaştırılmasını, yatırım indirimi oranlarının sanayi lehine artırılmasını ve Kalkınma Bankası’nın sanayi yatırımlarını destekleyecek şekilde yeniden yapılandırılmasını talep etti. Makine, otomasyon ve yeşil dönüşüm yatırımları için kredi ve hibe paketleri oluşturulması, leasing mevzuatının güncellenmesi ve ikinci el makinelerin yurt dışına çıkarılması veya satılması önündeki bürokratik engellerin kaldırılması da programda yer aldı.
Yerli üreticinin ithal ürünler karşısında haksız rekabete maruz kalmaması için ithal ürünlerde kalite, etiket, hijyen, teknik standart ve uygunluk denetimlerinin özellikle gümrük kapılarında güçlendirilmesi önerildi. KTSO, korumacılık yaklaşımının ithalatı tamamen engellemek veya ülkeyi dışa kapatmak anlamına gelmediğini, amaçlarının yerli üreticiyle ithal ürün arasında adil rekabet koşulları oluşturmak olduğunu vurguladı.
Programda, sanayicilerin enerji, işgücü, nakliye, hammadde ve diğer üretim maliyetlerini gösterecek sektör ve ürün bazlı Üretici Fiyat Endeksi’nin (ÜFE) düzenli hesaplanıp yayımlanması istendi. İlk altı ay içinde sektörlerin üretim kapasitesi, istihdamı, ihracat potansiyeli ve yatırım ihtiyaçlarını içeren güncel bir sanayi envanteri hazırlanması da önerildi.
KTSO, ilgili bakanlıklar ve ekonomik örgütlerin katılımıyla Başbakanlık koordinasyonunda Sanayi Koordinasyon Kurulu kurulmasını talep etti. Kurul aracılığıyla sanayi politikalarının ortak anlayışla yürütülmesi, yıllık eylem planları hazırlanması ve hedeflerin kamuoyuyla paylaşılması öngörüldü.
Oda, yeni organize sanayi bölgeleri kurulmasını ve mevcut bölgelerin modern, ihtisaslaşmış üretim merkezlerine dönüştürülmesini istedi. Sanayi alanlarının ticari depo, esnaf ve lojistik faaliyetlerinden ayrıştırılması; altyapının standart hale getirilmesi ve ortak hizmet merkezleri, test laboratuvarları ile eğitim alanları oluşturulması önerildi. Yatırım işlemlerinin tek merkezden takip edilebilmesi için “Tek Durak Sanayi Yatırım Sistemi” kurulması da talep edildi.
Programda ihracat yapan işletmelere lojistik, nakliye, gümrük ve pazar araştırması desteğinin artırılması; uluslararası kalite belgeleri, laboratuvar analizleri, ambalaj ve marka tescili giderlerinin desteklenmesi istendi. Hellim, zivaniya ve diğer coğrafi işaretli ürünlerin markalaşması ve dış pazarlara açılması için programlar geliştirilmesi, yurt dışı fuar katılımları ile ticari iş görüşmelerinin desteklenmesi önerildi.
Nitelikli işgücü için mesleki eğitim sisteminin sanayinin ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi, gençlerin üretim sektörüne yönlendirilmesi ve sektöre özgü daha hızlı bir çalışma izni sistemi oluşturulması talep edildi. Yeşil sanayi kapsamında enerji verimliliği, atık yönetimi, geri dönüşüm, çevre standartları ve ürün belgelendirme yatırımlarının desteklenmesi gerektiği belirtildi.
İlk 100 gün içinde Sanayi Koordinasyon Kurulu ve ÜFE Hazırlık Komitesi’nin kurulması, sanayi elektrik tarifesi için teknik çalışmanın başlatılması, Kalkınma Bankası’nın sanayi kredi paketinin devreye alınması ve Tek Durak Sanayi Yatırım Sistemi’nin tasarlanması önerildi. Kamu alımlarında yerli ürün önceliği için mevzuat çalışmalarının başlatılması da bu dönemin eylemleri arasında gösterildi.
İlk bir yıl içinde sanayi envanterinin tamamlanması, ÜFE’nin yayımlanmaya başlanması, yeni sanayi elektrik tarifesinin uygulanması ve sanayi bölgelerinin altyapı planının hazırlanması hedeflendi. Beş yıllık dönemde ise yeni organize sanayi bölgelerinin geliştirilmesi, ihracat desteklerinin kurumsallaştırılması ve yerli ürünlerin turizm ile kamu tedarik zincirindeki payının artırılması öngörüldü. KTSO, her eylem için sorumlu kurum, takvim, performans göstergesi ve bütçe ihtiyacının belirlenmesini istedi.
Kaynak: Kıbrıs Net Haber — Kıbrıs
