Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, müzakerelerin çözüm üretmeye yönelik olması gerektiğini söyledi. Ankara ile tam bir istişare yürüttüklerini ve BM’nin masadaki 7 önerisi üzerinde durduklarını belirtti.
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, müzakere olsun diye müzakere değil, çözüm olsun diye müzakere istediklerini belirtti. Ankara ile tam bir istişare yürüttüklerini söyleyen Erhürman, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in adaya geldiğinde ortaya koyduğu 7 madde üzerinde durduklarını ifade etti.
Özgür Gazete Web TV’de Ali Kişmir’in konuğu olan Erhürman, Cumhurbaşkanlığındaki ilk yılını geride bıraktığını söyledi. Cumhurbaşkanının görevlerini iç konular, Kıbrıs sorunu ve Kıbrıs Türk halkını dünya ile buluşturma çabaları olarak üçe ayırdığını belirtti.
6 Aralık’ta yapılacak seçimlere işaret eden Erhürman, “Demokratik ortamda bir seçim gerçekleşmesini dilerim” dedi. Birden çok seçimin bir arada olmasının bazı endişeleri beraberinde getirdiğini kaydeden Erhürman, “YSK iyi bir şekilde hazırlanıyor biliyorum. Umarım sorunsuz şekilde atlatırız” ifadelerini kullandı.
Kıbrıs sorunuyla ilgili soruları yanıtlayan Erhürman, “Sayın Holguin’in iyimser olması önemli. Biz Hristodulidis ile görüşüyoruz. Sn. Holguin köprü kurucu vazifeler üstlendi. Kendisinin iyimser olduğunu söylemesi, kendisinin o köprüleri kurabileceğine dair izlenimi olduğunu gösteriyor” dedi.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in adaya geldiğinde ortaya koyduğu 7 maddelik öneriyi anımsatan Erhürman, masada bu maddelerin bulunduğunu söyledi. Hristodulidis’in “19 madde” olarak sözünü ettiği önerileri kendisine ve Guterres’e New York’ta sözlü olarak aktardığını belirten Erhürman, önerileri dinleyip not aldığını ancak sayının 19’a ulaşmadığını ifade etti.
Erhürman, bu öneriler arasında Pile’ye birlikte gitmenin ve kültürel miras ile gençlik teknik komitelerini ziyaret etmenin bulunduğunu söyledi. Bunlardan dördünün gerçekleştiğini belirterek, “Bunlar bana göre Güven yaratıcı önlem değil. Biz zaten ne zaman istenirse komiteleri ziyaret ederiz” dedi.
Bir yıl önce kuzeyde veya güneyde bir yerde kahve içmeyi ya da yemek yemeyi teklif ettiğini anlatan Erhürman, “Toplumlara, ‘biz konuşabiliriz’ mesajı verelim dedim. Bunu ilk günlerden teklif ettim. Kendisinin bana söylediği ise ‘müzakere başlamadan böyle bir şey yapmam’ oldu. Anastasiadis ile Akıncı müzakere başladıktan sonra bunu yapmış diye örnek gösterdi” diye konuştu.
Guterres’in görev süresinin dolmasına az bir zaman kaldığını hatırlatan Erhürman, 7 maddenin BM önerileri olarak masaya konduğunu belirtti. “BM’nin önerilerinin içinde ilk defa karma evliliklerden doğanların AB vatandaşlığı ve spor olması benim için önemli. Çünkü benim sözüm BM’nin sözü haline geldi” dedi.
Karma evliliklerden doğan çocukların AB vatandaşlığı meselesinin son bir yılda BM İnsan Hakları raporlarına girdiğini söyleyen Erhürman, “AB’nin de insan hakları raporlarına ayrımcılık üzerinden girdi. Biz sürekli veri gönderiyoruz” ifadelerini kullandı. Erhürman, “Bu bir güven yaratıcı önlem ya da lütuf değil. Bu zaten bir insan hakkı” diyerek karma evliliklerden doğanların insan haklarının al-ver konusu olamayacağını belirtti.
15 yaş altı çocukların birlikte maç yapması önerisiyle ilgili Erhürman, “Çocuklar birbirleriyle maç yapsın, birbirlerini tanısın. İki takım maç yaptığında KKTC tanınmış mı olacak? Dünyanın neresinde böyle bir algı var? Bu da reddedildi” dedi.
Erhürman, “Antonio Guterres’in gidişine az bir zaman kalmışken ve 7 madde orada dururken on bir aydır gündeme getirmediğin 19 maddeyi masaya getiriyorsan, o zaman 7 maddeyi unutturmaya çalışıyorsun demektir” dedi. 19 madde içinde Maraş ve Mağusa Limanı gibi 20 senedir konuşulan ve sonuca varılamayan konuların da bulunduğunu belirtti.
Bu konularda iki buçuk ay içinde çözüm beklemenin gerçekçi olmadığını söyleyen Erhürman, sürece çözüm odaklı baktığını vurgulayarak, “Fotoğraf çekmek için, muhatabımı suçlamak için, bir gol atayım da öne geçeyim diye iş yapmıyorum” dedi.
“Çözüm istemek demek daha fazla görüşme, müzakere olsun demek değildir. Çözüm istemek demek, gerçekten somut çözümler üretmek demektir” diyen Erhürman, on iki ayda 15 görüşme yaptıklarını ve BM Genel Sekreterinin 16 yıldan sonra ilk kez Kıbrıs’a geldiğini hatırlattı. Görüşmelerin sıklığı veya sayısı açısından sorun olmadığını ve suçlama oyunlarına girmediğini kaydetti.
Göreve geldiğinde New York’tan kalan haritaları masada bulduğunu belirten Erhürman, geçiş noktalarıyla ilgili son durumu anlattı. Luricina Akıncılar, Kiracıköy, Haspolat ve Eylence kapılarının masada olduğunu; haritada Akıncılar ve Haspolat’ın kırmızı, diğerlerinin mavi işaretlendiğini söyledi. Haritada Erenköy’ün bulunmadığını belirten Erhürman, “Benim görevim, pişmiş aşa su katmak değil, bunu görüşmektir. Yeni kapı önerisi sunmuyorum. Önce bunu halledelim, sonra ne kadar kapı açabilirsek, halklar buluşabilirse o kadar iyi” dedi.
Haspolat ve Akıncılar kapılarının iki halkın da kullanacağı geçiş noktaları olacağını söyleyen Erhürman, diğer iki kapının Larnaka’dan gelen Kıbrıslı Rumların Lefkoşa’ya ulaşımını kolaylaştıracağını belirtti. “Neden Kıbrıslı Rumların hayatını kolaylaştıracak diye ben karşı olayım? Haspolat ve Akıncılar iki halka da hizmet edecek iki kapıdır. Diğer iki kapı Kıbrıslı Rumların işine yarayacağı iki kapıdır ama benim için sorun yok” ifadelerini kullandı.
Maraş ve Mağusa Limanı gibi 25 yıldır konuşulan konuların iki buçuk ay içinde nasıl çözülebileceğini soran Erhürman, eski Cumhurbaşkanı Talat’ın Finlandiya Dönem Başkanı iken yaptığı görüşmeye ait notlarda da aynı konunun yer aldığını söyledi. “Mağusa limanı yasaklanmış bir liman değildir, legal bir limandır. Başka ülkelerden gemi gelebiliyor. Bizim sorunumuz AB ile doğrudan ticaret yapamama sorunudur” dedi.
Erhürman, bunun Doğrudan Ticaret Tüzüğü’nün yürürlüğe girmemesiyle ilgili olduğunu belirtti. Tüzüğün Annan Planı döneminde taahhüt edilen üç tüzükten biri olduğunu söyleyen Erhürman, Hristodulidis’e bu öneriyi yaparken Doğrudan Ticaret Tüzüğü’nün yürürlüğe girmesini mi kastettiğini sorduğunu, Hristodulidis’in ise yönetimin AB’ye devredilmesini ve doğrudan ticaretin kendiliğinden gerçekleşeceğini söylediğini aktardı. Erhürman, “Bana taahhüt edilen bir şeyin gerçekleşmesi için karşılığında benden sen bir şey mi isteyeceksin?” dedi.
Erhürman, “İlginç olan 12 aydır bu öneri yapılmazken Guterres’in gidişine iki ay kala ve masada 7 güven yaratıcı öneri varken, bunların masaya gelmesidir” ifadelerini kullandı.
Masanın dışında da bir hayat olduğunu belirten Erhürman, masada çözüm istediğini ve kendi halkının geleceğini de belli bir noktaya taşımak istediğini söyledi. Festivallerin ve Barcelona futbol kampının iptal edilmesi üzerine AB’ye ve BM’ye mektup yazdığını, yanıtlarında bunların doğru bulunmadığının belirtildiğini aktardı.
Erhürman, “Biz her şeyi konuşmaya hazırız. Mesela Erenköy’ü konuşmam dedim. Sebebi New York’ta gelen haritada dört tane yer var, yeni bir şey getirmiyorum, bunları halledelim dedim, sonra diğer getireceklerimizi konuşuruz” diye konuştu.
Ankara ile tam bir istişare yürüttüklerini ve diyalogda sıkıntı olmadığını belirten Erhürman, bugüne kadar hiçbir cumhurbaşkanının Türkiye Cumhuriyeti ile istişare etmeden müzakere yürütmediğini söyledi. Erhürman, “Müzakere olsun diye müzakere değil, bu defa çözüm olsun diye müzakere” istediklerini vurguladı.
Kaynak: Yenidüzen
