Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, ağır suçlulara yönelik ilginin hibristofili, kurtarma arzusu, tehlike ve güç algısı ile sosyal medyanın etkisi gibi farklı dinamiklerle açıklanabileceğini belirtti.
Toplumun büyük bölümünde korku, öfke ve dehşet uyandıran kişiler, bazı insanlar için romantik ilgi nesnesine dönüşebiliyor. Ağır suçlarla ilişkilendirilen kişilere aşk mektupları yazılması, onlarla romantik ilişkiler kurulması ve sosyal medyada hayranlık içeren yorumların paylaşılması bu davranışların örnekleri arasında yer alıyor.
Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, bu ilgiyi yalnızca suçluya duyulan romantik çekimle açıklamanın yeterli olmadığını belirtti. Özcan, “Kişinin fiziksel görünümü, temsil ettiği güç, tehlikenin yarattığı heyecan, onu değiştirme arzusu veya sosyal medyada görünür olma isteği de bu davranışların anlaşılmasında dikkate alınabilecek etkenler arasında yer alıyor” dedi.
Özcan, hibristofilinin ağır suçlar işlemiş kişilere yönelik romantik veya cinsel çekimi ifade etmek için kullanıldığını söyledi. Geçmişte ağır suçlardan hüküm giymiş kişilerin aşk mektupları alması, hayranlarıyla romantik ilişkiler kurması ve cezaevindeyken evlenmesi, bu konunun farklı örnekleri arasında yer alıyor.
Özcan, suç işleyen bir kişinin sosyal medyada ilgi görmesinin her zaman hibristofiliyle açıklanamayacağını belirterek, bazı kişiler için fiziksel görünümün, güç, tehlike veya ulaşılması güç olma algısının öne çıkabileceğini ifade etti. Romantik ilgi bulunmaksızın merak, gündeme katılma veya sosyal medyada görünür olma isteği de benzer davranışlara yol açabiliyor.
Özcan, suç işleyen kişinin geçmiş yaşam öyküsüne odaklanmanın ona yönelik algıyı değiştirebileceğini söyledi. Çocuklukta yaşanan olumsuz deneyimler, aile ilişkileri ve travmalar, bazı kişilerde suç işleyen bireyi anlama ve ona karşı empati geliştirme isteği doğurabiliyor.
Bir kişinin geçmişte yaşadıklarını anlamaya çalışmanın işlediği suçları mazur görmek anlamına gelmediğini belirten Özcan, empatinin zaman zaman suçun sorumluluğunu ikinci plana itebileceğini ifade etti. Bu durumlarda kişi, davranışlarının sorumluluğunu taşıyan biri yerine geçmişte yaşadıkları sonucunda bu noktaya gelmiş ve kurtarılmayı bekleyen biri olarak algılanabiliyor. Bu yaklaşım, bazı kişilerde “Benim sevgimle değişebilir” düşüncesiyle birleşebiliyor.
Özcan’a göre toplumun büyük bölümünün uzak durduğu birine yakınlaşmak, bazı kişiler tarafından sıra dışı veya heyecan verici görülebiliyor. Tehlikeli ya da ulaşılması güç biriyle ilişki kurma düşüncesi, kişide kendisini farklı ve ayrıcalıklı hissetme duygusu yaratabiliyor. Suçla gündeme gelen biriyle ilişkilendirilmenin getirebileceği ilgi ve tanınma da olası nedenler arasında değerlendiriliyor.
Özcan, suçlulara yönelik hayranlığın her durumda romantik bir bağın göstergesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Sosyal medyanın bu ilgiyi daha geniş kitlelere ulaştırabildiğini söyleyen Özcan, “Geçmişte mektuplar ve cezaevi ziyaretleri aracılığıyla görünür olan hayranlık, bugün fotoğraflar, videolar, yorumlar ve paylaşımlar üzerinden yayılabiliyor” dedi.
Özcan, failin fiziksel görünümünün öne çıkarılmasının suçun ve mağdurun yaşadıklarının geri planda kalmasına neden olabileceğini söyledi. Takipçi sayılarının artması ve benzer yorumların çoğalması, başka kullanıcıların da bu ilgiye katılmasını kolaylaştırabiliyor. Böylece mağdurun yaşadıkları, kayıplar ve failin sorumluluğu yerine failin gördüğü ilgi gündeme taşınabiliyor.
Özcan, suç işleyen kişilere yönelik ilginin tek bir nedenle açıklanamayacağını belirterek, hibristofili, kurtarma arzusu, güç ve tehlike algısı, tanınma isteği ve sosyal medyanın etkisinin ele alınabilecek başlıklar arasında olduğunu ifade etti. Bir kişinin neden ilgi gördüğünü merak etmekle davranışlarını onaylamak arasındaki farkın korunması gerektiğini söyledi.
Kaynak: Habertürk — Sağlık
