Nebatiye’nin tarihi çarşısında dükkanların yaklaşık yüzde 80’i İsrail saldırılarında hasar gördü. Esnaf, iş yerlerini kendi imkanlarıyla onarıp yeniden açmaya çalışırken yeni saldırı ihtimalinden endişe ediyor.
Lübnan’ın güneyindeki Nebatiye kentinin tarihi çarşısında esnaf, İsrail saldırılarında yıkılan iş yerlerini onarıp yeniden açmaya çalışıyor. Saldırıların tekrarlanmasından endişe eden esnaf, dükkanlarını kendi imkanlarıyla onarıyor.
İsrail’in 2 Mart’ta Lübnan’a yönelik saldırılarını başlatmasının ardından en fazla hedef alınan kentlerden biri Nebatiye oldu. İsrail’in 2024’teki saldırılarında ağır hasar gören tarihi çarşı da nisan ayında, ateşkes öncesinde düzenlenen saldırılarda yeniden hedef alındı. Saldırılarda çarşıdaki iş yerlerinin büyük bölümü yıkıldı.
Yüzyıllardır kentin ve çevre yerleşimlerin ticaret hayatına yön veren çarşı, Osmanlı döneminden kalma dükkanları ve 19. yüzyıldan kalma yapılarıyla kentin tarihi mirasını yansıtıyor. Kent sakinlerinin aktardığına göre, ticaret merkezindeki dükkanların yaklaşık yüzde 80’i İsrail saldırılarında hasar gördü. Çok katlı binalar enkaza dönüştü, çok sayıda esnaf malını ve sermayesini kaybetti.
Ağır hasarın ardından çarşı yavaş da olsa toparlanmaya çalışıyor. Bazı iş yeri sahipleri dükkanlarını kendi imkanlarıyla onarıp temizleyerek yeniden açıyor; birçok esnafın ise iş yerini onaracak maddi imkanı bulunmuyor. Müşteri sayısının azlığı ve alım gücünün zayıflaması ticaretin eski hareketliliğine kavuşmasını zorlaştırıyor. Esnaf, ev ve iş yerlerindeki zararın devlet desteğiyle tazmin edilmesini bekliyor.
Çarşıda giyim ve ayakkabı ticareti yapan Ahmed Yasin, AA muhabirine İsrail saldırılarında iş yerlerini ve depolarını kaybettiğini anlattı. Yasin, “Bu çarşı Osmanlı döneminden, hatta daha öncesinden kalma; yüzlerce yıllık bir geçmişi var. Dünyanın dört bir yanından insanlar Lübnan’ı, ülkenin güneyini, Nebatiye’yi ve bu ticaret merkezini görmeye gelirdi. Şimdi tamamen yerle bir oldu. Bu, ekonomi için de büyük bir kayıp. Savaş bizi gerçekten perişan etti.” dedi.
Saldırılar sırasında yerlerinden edildiklerini ve başka bölgelerde ev kiralamak zorunda kaldıklarını belirten Yasin, bölge halkının büyük bölümünün kuzeye ve Beyrut’a gittiğini, ateşkes döneminde ise bombardıman ve yıkıma rağmen insanların topraklarına döndüğünü söyledi. Çarşıdaki dükkanların yavaş yavaş açıldığını ancak henüz istenen noktaya gelinmediğini ifade etti.
Kendilerine ait iş yerlerinin tamamen yıkıldığını belirten Yasin, “Önümdeki ve arkamdaki binalar üçer katlıydı, tamamen yıkıldılar. Malımız, sermayemiz heba oldu, taş üstünde taş kalmadı; her şey küle döndü. Giyim ve ayakkabı ticareti yapıyorduk; hiçbir şeyimizi kurtaramadık.” diye konuştu.
Savaşın yeniden başlamasından endişe duyduğunu söyleyen Yasin, “İnşallah başlamaz. Yine de her şey mümkün. Savaş yeniden patlak verirse bu kez öncekinden daha ağır ve şiddetli olabilir.” ifadelerini kullandı. Yasin, Hizbullah’ın İran’a destek vermek için savaşa katılabileceğinin konuşulduğunu, böyle bir durumda ülkenin tüm bölgelerinin tehdit altında olabileceğini söyledi.
Yasin, savaşın çıkmaması, uzlaşıya varılması ve bölgede barışın sağlanması temennisinde bulunarak, “Bir anlaşma sağlanmasını diliyoruz. Gördüğümüz kadarıyla Türkiye bu konuda önemli bir rol oynayacak.” dedi. Yeniden imar çalışmalarının başlamasını, devletin zararları karşılamasını ve Avrupa ülkelerinin katılımıyla Lübnan’ın güneyinin yeniden imarı için fon oluşturulmasını umduğunu kaydetti.
Nebatiye’de babasından miras kalan yaklaşık 80 yıllık erkek berberini işleten Ali Saburi, dükkanının İsrail saldırılarında zarar gördüğünü ve iş yerini 4 kez onardığını söyledi. Saldırılardan sonra çarşıya gittiğinde büyük bir yıkımla karşılaştığını anlatan Saburi, “Çarşıya ilk gelen bendim. Yıkım çok büyüktü. İşimize ve buradaki hayata devam edebilmek için dükkanı ve çevresini temizledim.” dedi.
Saburi, “Dükkanları açmak için döndük. Ancak ayakta kalan tek bir dükkan bile yok, her yer yıkılmıştı. Bölge ticari açıdan da çok ağır darbe aldı.” ifadelerini kullandı. İsrail’in yeniden saldırması halinde dükkanını bir daha onaramamaktan endişe ettiğini belirterek, maddi imkanının olmadığını ve kendi yerinde, kendi toprağında kalmak zorunda olduğunu söyledi. Yetkililerden bölge halkının sıkıntılarıyla ilgilenmesini istedi.
Çarşıda pazarcılık yapan Muhsin Cedid, bölgenin eskiden Lübnan’ın güneyindeki en büyük pazarlardan biri olduğunu ve 20 yıldır her pazartesi burada tezgah açtıklarını söyledi. İsrail saldırılarının ardından satışların durgunlaştığını belirten Cedid, “Şimdi gelen giden az. Fiyatlar düştü, ürünler azaldı; satışlar da çok durgun.” dedi.
Bölge halkının bir bölümünün hala geri dönemediğini, bazılarının gündüz çarşıya gelip akşam kiraladıkları evlere döndüğünü anlatan Cedid, ev ve iş yerlerini kaybedenlerin zararlarının tazmin edilmesi için kaynak sağlanmasını istedi. Yeni saldırı ihtimalinden endişe duyduğunu belirterek, “İnşallah çözümler bulunur, barış sağlanır; herkes geri döner; evlerini yeniden yapar ve çalışmaya başlar.” dedi.
Çarşıda kadın giyim mağazası işleten Rami el-Sur, İsrail saldırılarında hem evini hem de iş yerini kaybettiğini anlattı. Mağazasını yeniden açan Sur, mevcut koşulların oldukça zor olduğunu ve müşterilerin alım gücünü gözeterek fiyat belirlemek zorunda kaldığını söyledi. Ekonomik sıkıntıların geçim koşullarını daha da ağırlaştırdığını dile getirdi.
Kaynak: Sondakika.com — Ekonomi
