TCMB araştırmacılarının çalışmasına göre Google aramaları ile reel konut fiyatları arasındaki ilişki, 2023’te başlayan parasal sıkılaşmanın ardından belirgin biçimde zayıfladı. Arama verileri konut satışlarını tahmin etmede ek fayda sağlamadı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) araştırmacıları Altuğ Aydemir ve Ali Sevim’in çalışması, Google’da konut aramaları ile enflasyondan arındırılmış konut fiyatları arasındaki ilişkinin 2023’te başlayan parasal sıkılaşmanın ardından belirgin biçimde zayıfladığını ortaya koydu.
Ekim 2026 tarihli çalışmada, Haziran 2021-Mayıs 2026 dönemine ait veriler incelendi. Araştırmacılar, Google Trends’te konutla ilgili 256 arama ifadesini değerlendirdi ve 72 ifadeden bir arama endeksi oluşturdu.
Çalışmaya göre parasal sıkılaşma öncesinde Google arama endeksi ile reel konut fiyatlarındaki aylık artış arasında güçlü bir ilişki vardı. Arama endeksindeki tipik bir artış, aylık reel konut fiyatı artışının yaklaşık 1,6-1,7 puan daha yüksek olmasıyla birlikte görülüyordu.
Araştırmacıların temel modelinde, Google arama endeksinin reel konut fiyatı değişimiyle ilişkisini gösteren katsayı sıkılaşma öncesinde 0,046 iken sonrasında -0,003 olarak hesaplandı. Enflasyonun hesaba katıldığı modelde ise sıkılaşma sonrası katsayı 0,022 oldu; bu, önceki dönemdeki 0,048’lik katsayının yarısından azına karşılık geldi. Çalışma, ilişkinin tamamen ortadan kalkmadığını, belirgin biçimde zayıfladığını belirtti.
Türkiye’de politika faizindeki artış Haziran 2023’te başlarken çalışma, Temmuz 2023’ü sıkılaşma döneminin ilk tam ayı kabul etti. İstatistiksel kırılma testi de ilişkideki değişimin Temmuz 2023’te gerçekleştiğine işaret etti.
Konut kredilerinin ağırlıklı ortalama faiz oranı Haziran 2023’te yüzde 21,3 düzeyindeyken Temmuzda yüzde 32,2’ye, Ağustosta yüzde 36,2’ye yükseldi. Araştırmacılar, çalışmanın ilişkinin neden zayıfladığını kesin olarak kanıtlamadığını; verilerin değişimin zamanını gösterdiğini, mekanizmasını tek başına açıklamadığını belirtti.
Simüle edilmiş tahmin sonuçlarına göre Google arama endeksinin modele eklenmesi, parasal sıkılaşma öncesinde reel konut fiyatı artışına ilişkin tahmin hatasını yüzde 20,2 azalttı. Sıkılaşma sonrasındaki dönemde ise bu avantaj devam etmedi ve arama verilerinin tahmin performansına katkısı kayboldu.
Google aramaları ile konut satışları arasındaki ilişkinin, fiyatlardaki ilişkiyle aynı yönde değişmediği görüldü. Sıkılaşma sonrasında aramalar ile satışlar arasında pozitif ilişki tespit edilse de sonuçlar, satışlardaki değişimin nasıl ölçüldüğüne bağlı olarak farklılaştı. Google arama verileri, konut satışlarına ilişkin tahminlerin doğruluğunu artırmadı.
Araştırmacılar, bulguların nedensellik kanıtı olmadığını, değişkenler arasındaki ilişkiyi gösterdiğini ve analiz döneminin görece kısa olduğunu belirtti.
Kaynak: Habertürk
