TÜSEB, 12. Türk Tıp Dünyası Kurultayı’nda HerediTR, OncoTR ve Cellsway adlı üç yerli kanser teknolojisini tanıttı. Bir tüp kanla uygulanan HerediTR’nin 15 kanser türünde genetik yatkınlığı belirlemesi ve 2027’nin ilk yarısında hizmete sunulması hedefleniyor.
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB), 12. Türk Tıp Dünyası Kurultayı’nda geliştirdiği üç yerli kanser teknolojisini tanıttı. Tanıtılan ürünler HerediTR Herediter Kanser Paneli, OncoTR Somatik Kanser Paneli ve Cellsway CTC İzolasyon ve Karakterizasyon Teknolojisi oldu.
TÜSEB Kanser Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Burak Civelek, tüm kanser tiplerinin yaklaşık yüzde 10-12’sinin ailesel geçiş gösterdiğini belirterek, birinci veya ikinci derece akrabalarında kanser görülen kişilerin genetik yatkınlıklarının geliştirilen testle belirlenebileceğini söyledi.
Civelek, tamamen Türk üreticilerle geliştirilen HerediTR testinin yalnızca bir tüp kan alınarak uygulanabildiğini belirtti. “Bu bütün kanserler için geçerli değil. Yaklaşık 15 farklı kanser türü özellikle genetik yatkınlık içerebilir. Bu testle biz genetik yatkınlığı olan kanserleri tespit edeceğiz.” dedi.
Testin, henüz kanser gelişmemiş kişilerde ilerleyen dönemlerde hastalık oluşma riskini ortaya koymasının hedeflendiğini aktaran Civelek, kişilerin daha sık doktor kontrolüne alınabileceğini ve önleyici tedbirlerin uygulanabileceğini kaydetti. Benzer kitlerin yurt dışında da bulunduğunu, ancak testin Türkiye’de ilk kez yerli imkânlarla üretildiğini belirten Civelek, testin yurt dışındaki örneklerden daha hassas ve ucuz olduğunu söyledi.
Civelek, testle ilgili çalışmaların tamamlandığını ve prototipin hazır olduğunu bildirdi. Sağlık Bakanlığıyla yapılacak protokollerin ardından testin öncelikle şehir hastanelerinde, ayrıca eğitim ve araştırma hastaneleri ile üniversite hastanelerinde uygulanmasının planlandığını belirtti. Testin yazılımı dahil tüm süreçlerinin tamamlanmasının ardından 2027’nin ilk yarısında vatandaşların hizmetine sunulması hedefleniyor.
Türkiye Kanser Enstitüsü Araştırmacısı Doç. Dr. Demet Akdeniz Ödemiş, HerediTR’nin kişilerin kanser riskini tespit etmeye ve koruyucu önlemlere yol göstermeye yönelik yerli üretim bir kit olduğunu söyledi. Kitin 15 farklı kanser türünde riskleri tahmin etme potansiyeline sahip olduğunu ve uluslararası kitlerle eşit standartlarda valide edildiğini belirtti.
Ödemiş, kitin özellikle tıbbi genetik birimlerinde kullanılmak üzere Sağlık Bakanlığına entegre edileceğini, yazılımın hekimlere klinik rapor oluşturma sürecinde yardımcı olacağını kaydetti. Testin ailesinde kanser öyküsü bulunan sağlıklı kişilerin risklerinin belirlenmesine ve kanser olan kişinin ikincil kansere yakalanma riskinin saptanmasına da imkân tanıyabileceğini ifade etti.
Ödemiş, validasyon çalışmalarında kitin 15 farklı kanser türünde etkili çalıştığının gösterildiğini; meme, akciğer, prostat, pankreas, kalın bağırsak ve mide kanserlerinin bu türler arasında yer aldığını bildirdi.
Ödemiş, TÜSEB bünyesinde geliştirilen OncoTR’nin somatik kanser paneli olduğunu belirtti. Kitin tümör dokusundaki genetik mutasyonları saptayarak kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımına katkı sunmasının amaçlandığını, ürünün Sağlık Bakanlığının hizmetine sunulacağını söyledi.
Kaynak: Sondakika.com — Sağlık
