KTSO Yönetim Kurulu Üyesi Efe Özman, sanayicinin önünü açmak için 10 yıllık bir sanayi politikasına ihtiyaç olduğunu söyledi. Özman, üretim ve ihracat odaklı uzun vadeli planlama çağrısı yaptı.
Kıbrıs Türk Sanayi Odası (KTSO) Yönetim Kurulu Üyesi Efe Özman, sanayicinin önünü açmak için 10 yıllık bir sanayi politikasına ihtiyaç olduğunu söyledi.
KIBRIS TV’de Ali Çatal’ın sunduğu “Parapolitik” programına konuk olan Özman; yüksek enerji ve işçilik maliyetleri, denetimsiz ithalat, finansmana erişim ve organize sanayi bölgelerindeki altyapı sorunlarını değerlendirdi. Üretim ve ihracat odaklı uzun vadeli bir sanayi politikası oluşturulması gerektiğini belirtti.
KKTC’de yüksek işçilik ve enerji maliyetleri nedeniyle geleneksel üretim yöntemleriyle rekabet etmenin giderek zorlaştığını belirten Özman, katma değeri yüksek ve ihracata yönelik ürünlere yönelmenin önemine işaret etti. Yazılım, yapay zekâ, ileri teknoloji ve özel endüstriyel üretim alanlarında yatırımların artırılması gerektiğini söyledi.
Gençlerin girişimciliğe yönlendirilmesi için devlet, üniversiteler ve yatırımcıların birlikte hareket etmesi gerektiğini dile getiren Özman, başarılı projelerin melek yatırımcılarla buluşturulmasına dikkat çekti.
Sanayi politikasının hükümetlerin görev süreleriyle sınırlı kalmaması gerektiğini savunan Özman, “Bizim 10 yıllık bir sanayi politikasına ihtiyacımız var. Sanayi politikasının içine yazılımı da almak lazım. Hükümetin her yıl sonunda bu programda ne kadar ilerlediğini halka açıklaması gerekiyor” dedi.
Yazılım ve dijital ürünlerin de üretim ve ihracat kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özman, genç girişimcilerin desteklenmesiyle yeni ekonomik alanların oluşturulabileceğini söyledi.
İthal ürünlerin denetimine ilişkin Özman, sanayicilerin ithalatı engelleyecek ek fonlar talep etmediğini; beklentilerinin üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve ithal ürünlerde kalite standartlarının uygulanması olduğunu belirtti. “Bizim derdimiz fon değil, bizim derdimiz girdi maliyetlerinin düşürülmesi ve ülkeye giren ürünlerde sertifika zorunluluğunun olması” dedi.
Güney Kıbrıs’a ihraç ettikleri çelik kapılar için çeşitli sertifikalar sunmak zorunda olduklarını anlatan Özman, benzer uygulamaların KKTC’de de hayata geçirilmesini istedi. Özellikle inşaat malzemelerinde standart dışı ürünlerin piyasaya girdiğini ileri sürerek, gerekli denetimler yapılmadığında tüketicilerin kalitesiz ürünler nedeniyle mağdur olabildiğini ifade etti.
Sanayicilerin önemli sorunları arasında enerji ve personel giderlerinin bulunduğunu kaydeden Özman, Türkiye’deki sanayicilerin elektrik maliyetini kilovatsaat başına yaklaşık 3,5 TL, KKTC’deki maliyeti ise 14 TL olarak ifade etti. Bu koşullarda ithal ürünlerle fiyat rekabeti yapmanın güçleştiğini söyledi.
Geçmişte enerji maliyetlerinde yüzde 30 seviyesine ulaşan destekler bulunduğunu belirten Özman, mevcut teşviklerin etkisini büyük ölçüde kaybettiğini savundu. Devletten sürekli mali yardım beklemediklerini, üretimi sürdürülebilir ve rekabet edebilir seviyeye taşıyacak destek mekanizmalarına ihtiyaç duyduklarını vurguladı.
Programda asgari ücret politikası ve iş gücü maliyetlerine de değinen Özman, işletmelerin yüksek personel giderleriyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Üçüncü ülke vatandaşlarının kazançlarının bir bölümünü yurt dışına göndermesinin ekonomiye etkilerinin değerlendirilmesi gerektiğini savunarak yasal düzenleme önerilerinde bulundu. Farklı çalışan gruplarına yönelik ücret politikalarının yeniden tartışılması gerektiğini ifade etti.
Ali Çatal, konunun sosyal boyutuna dikkat çekerek sabit gelirli çalışanların alım gücünün korunması gerektiğini vurguladı. Programda mesleki eğitimin geliştirilmesi ve yerli iş gücünün üretim sektörüne yönlendirilmesi de ele alındı.
Finansmana erişim sorununa değinen Özman, KKTC’de finansal kiralama (leasing) sistemine yönelik yasal altyapı eksikliğinin makine yatırımlarını zorlaştırdığını belirtti. Türkiye’deki uygulamalardan örnek vererek, sanayicilerin satın alacakları makineleri teminat göstererek finansman sağlayabilmesi gerektiğini söyledi. Düşük faizli kredilere erişimin üretim kapasitesini artırmak ve yeni yatırımlar yapmak açısından önem taşıdığını; mevcut koşullarda işletmelerin çoğu zaman başka mal varlıklarını teminat göstermek zorunda kaldığını anlattı.
Özman, kendi değerlendirmesine göre Lefkoşa Sanayi Bölgesi’nde gerçek anlamda üretim yapan işletmelerin oranının yüzde 11-12 seviyesine gerilediğini söyledi. Sanayi bölgelerinin üretim dışındaki faaliyetler için yoğun kullanılmasının sorun yarattığını belirterek, üreticilere özel organize sanayi bölgeleri oluşturulması gerektiğini ifade etti.
KTSO olarak yeni sanayi alanları üzerinde çalıştıklarını açıklayan Özman, Mağusa ve Alayköy bölgelerinde değerlendirilen alanlar bulunduğunu kaydetti. Yeni bölgelerde yalnızca üretim yapan işletmelere yer verilmesi ve belediyelerle koordineli bir denetim sistemi kurulması gerektiğini savundu.
Kendi şirketlerinin çelik kapı, yangın kapısı ve para kasası ürettiğini, Güney Kıbrıs’ta da satış faaliyetleri bulunduğunu anlatan Özman, pandemi sonrasında alternatif pazarlara yöneldiklerini söyledi. KKTC’de ürettikleri ürünleri Güney Kıbrıs’a gönderdiklerini ve buradaki şirketleri üzerinden satış yaptıklarını belirtti.
Özman, yeni hedeflerinden birinin İngiltere’de mağaza açmak olduğunu ve KKTC’de üretilen ürünleri uluslararası pazarlara ulaştırmayı amaçladıklarını ifade etti. Alayköy’deki mevcut üretim alanlarının yetersiz kaldığını, Serdarlı’da inşa ettikleri yeni fabrikanın tamamlanma aşamasına geldiğini ve yakın zamanda buraya taşınmayı planladıklarını açıkladı.
Kaynak: Halkın Sesi Kıbrıs
