KTSO Asbaşkanı Sercan Görgüner Bahçeci, ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 4,95’e, sanayinin ekonomideki payının yüzde 6’ya gerilediğini söyledi. Üretim odaklı ekonomik dönüşümün devlet politikası haline getirilmesini istedi.
Kıbrıs Türk Sanayi Odası (KTSO) Asbaşkanı Sercan Görgüner Bahçeci, ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 4,95’e, sanayinin gayrisafi yurt içi hasıladaki payının ise yüzde 6’ya gerilediğini belirterek üretim odaklı ekonomik dönüşümün devlet politikası haline getirilmesi gerektiğini söyledi.
Bahçeci, KIBRIS TV’de Elif Şen Çatal’ın sunduğu “Gün Ortası” programında ülke ekonomisini değerlendirdi. KTSO’nun yaklaşık altı aydır üzerinde çalıştığı Sanayi ve Üretim Temelli Ekonomik Dönüşüm Programı’nı anlatan Bahçeci, önerilerin seçim sürecinde siyasi partilerle paylaşıldığını belirtti.
Ülkenin üretimden uzaklaştığını, ithalata bağımlılığın arttığını ve sanayicilerin yüksek maliyetler nedeniyle rekabet gücünü kaybettiğini ifade eden Bahçeci, ihracatın ithalatı karşılama oranının son yedi yılda gerilediğini söyledi. “100 dolarlık bir ithalat yapıyorsak sadece 4,95 dolarlık bir ihracatımız var” diyen Bahçeci, sanayinin gayrisafi yurt içi hasıladaki payının yedi-sekiz yıl önceki yüzde 10-11 seviyesinden bugün yüzde 6’ya düştüğünü kaydetti.
Sanayicilerin başlıca sorunları arasında enerji, iş gücü ve finansman maliyetlerini sayan Bahçeci, ülkedeki enerji maliyetlerinin ithalat yapılan rakip ekonomilere kıyasla iki ila üç kat yüksek olduğunu söyledi. İthalatın yaklaşık yüzde 80-85’inin Türkiye’den yapıldığını belirten Bahçeci, KKTC’deki iş gücü maliyetlerinin Türkiye’ye göre yaklaşık iki kat yüksek olduğunu öne sürdü. Yüksek faizlerin yatırım yapmayı ve işletmeleri büyütmeyi zorlaştırdığını ifade ederek üreticilerin düşük faizli, uzun vadeli finansmana erişmesi gerektiğini belirtti.
Malta ve Güney Kıbrıs’ta ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 35-40 seviyelerinde olduğunu söyleyen Bahçeci, KKTC’nin üretim kapasitesini artıracak politikalar geliştirmesi gerektiğini dile getirdi. Turizm, yükseköğrenim ve inşaat sektörlerinin ihtiyaç duyduğu ürünlerin mümkün olduğunca yerel sanayiden karşılanmasının önemine işaret ederek mobilya, alüminyum ve cam sektörlerinde uluslararası standartlarda üretim yapan işletmeler bulunduğunu hatırlattı.
Ekonomik dönüşümün yalnızca mali teşviklerle sağlanamayacağını belirten Bahçeci, kamu politikalarının merkezine yerli üretimin konulmasını istedi. Kamu ihalelerinde ve devlet destekli yatırımlarda yerli ürünlerin öncelikli tercih edilmesinin ek bütçe gerektirmeden uygulanabilecek bir destek mekanizması olduğunu söyledi.
KTSO’nun önerileri arasında kamu ve özel sektör temsilcilerinin birlikte çalışacağı bir Sanayi Koordinasyon Kurulu oluşturulması da bulunuyor. Daha önce oluşturulan bazı ekonomik koordinasyon mekanizmalarının etkin çalışmadığını ifade eden Bahçeci, kararların uygulanması ve denetlenmesinin önemini vurguladı.
Bahçeci, yerli üretimin haksız rekabete karşı korunması için sektörel ihtiyaçlara göre gümrük düzenlemeleri, kota uygulamaları ve diğer koruyucu önlemlerin değerlendirilmesini önerdi. İthal ve yerli ürünlerin kalite belgeleri, sağlık sertifikaları ve denetim bakımından eşit koşullara tabi tutulması gerektiğini de belirtti.
Ülkenin güneş enerjisi potansiyeline rağmen sanayicilerin bu imkândan yeterince yararlanamadığını söyleyen Bahçeci, sanayicilerin kendi yatırımlarıyla güneş enerjisi üretip depolayabileceği bir sistemin önünün açılmasını istedi. Finansman için Kalkınma Bankası’nın daha etkin kullanılmasını; üreticilere düşük faizli, uzun vadeli ve gerektiğinde ödemesiz dönem içeren yatırım ve işletme kredileri sağlanmasını önerdi.
Vergi sistemi ve kayıt dışı ekonomiyle ilgili değerlendirmelerde bulunan Bahçeci, temel sorunun vergi oranlarından çok kayıt dışılık ve denetim eksikliği olduğunu savundu. Sık çıkarılan vergi ve prim aflarının düzenli ödeme yapan işletmelerin motivasyonunu olumsuz etkilediğini söyledi. Gecikme yaşayan işletmelerin ağır faiz yükleriyle karşı karşıya bırakılmasının da doğru olmadığını belirterek devletin işletmelere olan ödemelerindeki gecikmeler ile işletmelerin devlete olan borçlarına uygulanan faiz sistemi arasında adaletsizlik bulunduğunu dile getirdi.
Bahçeci, seçim sürecinde siyasi partilere çağrıda bulunarak yeni hükümetlerin programlarında üretim temelli ekonomik dönüşüme yer vermesini istedi. Üretim politikalarının hükümet değişikliklerinden etkilenmeyecek kalıcı bir devlet vizyonuna dönüşmesi gerektiğini belirtti.
Kaynak: Kıbrıs Net Haber — Kıbrıs
