CTP Gazimağusa Milletvekili Adayı Ersun Aytaç, kooperatifçiliğin siyasetten arındırılması, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve devlet teşvikleriyle desteklenmesi gerektiğini söyledi. Aytaç, üretim ve kooperatifçilik çalışmalarının devlet politikası haline getirilmesini istedi.
CTP Gazimağusa Milletvekili Adayı Ersun Aytaç, Sim TV’de yayımlanan Geniş Açı programında kooperatifçilik çalışmaları, yerel üretim, mesleki eğitim projeleri ve milletvekili adaylığı hakkında açıklamalarda bulundu. Aytaç, üretim ve kooperatifçilik alanında yürütülen çalışmaların sürdürülebilir olması için devlet politikası haline getirilmesi gerektiğini söyledi.
Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkârlar Odası bünyesinde üreticilere yönelik çalışmaların 2012’de başladığını anlatan Aytaç, köyleri gezerek üretim kapasitesi, ürün çeşitleri ve üreticilerin ihtiyaçlarını belirlediklerini ifade etti. 2016’ya kadar süren çalışmaların ardından bir ürün haritası oluşturduklarını ve Büyükkonuk ile çevre köylerini pilot bölge seçtiklerini belirtti.
2017’de Büyükkonuk Zeytin Üreticileri Tarım Kooperatifi’nin kurulduğunu hatırlatan Aytaç, 28 üreticiyle başlayan kooperatifin üye sayısının bugün 250’ye ulaştığını açıkladı. Kooperatif bünyesinde hasat, sıkım, paketleme, zeytin boyutlama ve dolum makineleri ile soğuk hava depolama imkânlarının bulunduğu 650 metrekarelik ortak kullanım tesisi oluşturulduğunu söyledi. Bu sistemle üreticilerin ayrı ayrı makine ve ekipman alma zorunluluğunun azaldığını, kaynakların daha verimli kullanıldığını ve maliyetlerin düştüğünü kaydetti.
Üreticilerin ürünlerinin denetlenmesi ve pazarlanması için Esnaf Zanaatkârlar ve Üreticiler Pazarlama Kooperatifi’nin (EZKOOP) kurulduğunu belirten Aytaç, kooperatiften kooperatife pazarlama modelini uyguladıklarını söyledi. 2019’da Avustralya’ya, 2020’de İngiltere’ye ihracat gerçekleştirdiklerini; Yeşil Hat üzerinden güneye zeytinyağı ve çakıstes gönderen ilk kooperatif olduklarını ifade etti.
Uluslararası standartlara uygun üretimle yeni pazarlara ulaşabildiklerini belirten Aytaç, yüksek üretim maliyetlerinin ihracatın gelişmesinin önündeki önemli engellerden biri olduğunu vurguladı. Avrupa, Orta Doğu ve Kıbrıs’ın güneyindeki alıcılarla temas halinde olduklarını, maliyetlerin düşürülmesiyle ihracatın artırılabileceğini söyledi.
Aytaç, kooperatifin üreticilere alım garantisi sunduğunu, teslim edilen ürünlerin bedellerinin kısa sürede ödendiğini ve satıştan elde edilen kârın üreticilere aktarıldığını belirtti. Aracıların azaltılması ve ortak pazarlama sayesinde kaliteli zeytinyağının tüketiciye daha uygun fiyatlarla ulaştırılabildiğini ifade etti. Çalışmaların zeytin ve zeytinyağıyla sınırlı olmadığını; Mehmetçik ve çevresinde üzüm üretimi, kadın kooperatiflerinin ürünlerinin pazarlanması için de çalıştıklarını kaydetti.
İskele bölgesinde son üç dört yılda yaklaşık 40–50 bin yeni zeytin fidanı dikildiğini açıklayan Aytaç, bunu üreticilerin kooperatifçilik modeline inanmaya başlamasının göstergesi olarak değerlendirdi. Bölgede gerileme yaşayan bağcılığın yeniden canlandırılmaya başlandığını belirterek üretime dönmek isteyen insanların desteklenmesi gerektiğini söyledi.
Lefkoşa’da 2010’dan beri faaliyet gösteren Taner Akcan Çıraklık ve Eğitim Merkezi’ne Mağusa ve İskele’deki gençlerin ulaşım nedeniyle katılmakta güçlük çektiğini anlatan Aytaç, Gazimağusa Belediyesi ile iş birliği içinde Kasım 2023’te Mağusa’da yeni bir çıraklık eğitim merkezi açtıklarını söyledi. 30 öğrenciyle başlayan eğitimlerde öğrenci sayısının 140–150 seviyesine ulaştığını ve gençlerin farklı meslek alanlarında işbaşı eğitim modeliyle yetiştirildiğini belirtti.
Merkezin iki dönem mezun verdiğini kaydeden Aytaç, Güney Mesarya Belediyesi ile imzalanan protokolle bölgedeki gençlerin de eğitim imkânlarından yararlanmasının sağlandığını ifade etti. Amaçlarının gençlere meslek kazandırarak onları çalışma yaşamına hazırlamak olduğunu vurguladı.
Gazimağusa Belediyesi ile kitap ve yerel üretimi bir araya getiren festival düzenlemeye başladıklarını belirten Aytaç, etkinliğin üçüncüsünün gerçekleştirileceğini söyledi. Festivalde dört kitabevinin yer alacağını, yazarların imza etkinlikleri düzenleyeceğini, yerel üreticilerin ve özellikle kadın üreticilerin ürünlerini halka sunacağını açıkladı. Çocuklara yönelik etkinliklerin de programda bulunduğunu kaydetti.
Aytaç, tarihî Bandabuliya’nın pazar yeri olarak yeniden faaliyete geçmesi ve başlangıçta haftanın bir günü üreticilerin halkla buluşacağı bir merkez olması için çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Maraş bölgesindeki üreticilerin de bu girişimde yer alacağını belirtti.
Kooperatifçilik mevzuatının günümüz ihtiyaçlarına cevap vermediğini savunan Aytaç, kayıt ve faaliyetleri düzenleyen yasaların eski ve bürokratik olduğunu, bu yapının kooperatiflerin gelişmesini zorlaştırdığını ifade etti. Geçmişte yaşanan başarısızlıklarda siyasetin kooperatif yönetimlerine müdahalesinin önemli nedenlerden biri olduğunu savunarak kooperatifçiliğin siyasetten arındırılması gerektiğini söyledi.
Kooperatiflerin finansmana erişimde ciddi sorunlar yaşadığını, Kalkınma Bankası kaynaklarından yararlanamadıklarını ve uygun maliyetli kredi bulmakta zorlandıklarını belirten Aytaç, kooperatiflere yönelik finansman modellerinin geliştirilmesinin üretimi teşvik edeceğini kaydetti.
Kooperatiflerin makine ve ekipman alımı veya yenilemesi için devlet teşviklerine ihtiyaç duyduğunu söyleyen Aytaç, üretim amacıyla ithal edilen makine ve ekipmanlara muafiyet sağlanmasını ve kooperatiflerin ihracata yönelik mevcut desteklerden yararlanmasını önerdi. Kooperatiflerin kurumlar vergisinden muaf tutulmasının değerlendirilmesini isteyen Aytaç, yasal değişiklikler ve teşviklerle üretimin artırılabileceğine inandığını ifade etti. Turizm ile yerel üretimin buluşturulmasının da ülke ekonomisine katkı sağlayabileceğini söyledi.
Milletvekili adaylığıyla ilgili konuşan Aytaç, kooperatifçilik ve mesleki eğitim alanında uzun yıllardır yürüttüğü çalışmaları siyaset yoluyla ileriye taşımak istediğini belirtti. Projelerin kalıcı hale gelmesi için devlet politikası oluşturulması gerektiğini vurguladı. Kooperatiflerin kuruluş aşamasında, dörtlü koalisyon hükümeti döneminde devlet desteği aldıklarını, kendi ifadelerine göre son altı yedi yılda herhangi bir destek alamadıklarını söyledi.
CTP’nin sağlık, eğitim, ulaşım, tarım ve turizm dâhil çeşitli alanlardaki sorunların çözümü için kapsamlı bir program hazırladığını belirten Aytaç, partilerinin hedefinin tek başına iktidara gelmek olduğunu söyledi. Parti programını aynı zamanda hükümet programı olarak değerlendirdiklerini, iktidara gelmeleri halinde üreticilerin ve kooperatiflerin önündeki engelleri kaldırmaya yönelik çalışmalar yapacaklarını kaydetti.
Gazimağusa Belediyesi’nin mevcut yönetiminin çalışmalarını başarılı bulduğunu belirten Aytaç, Belediye Başkanı Süleyman Uluçay’ın ikinci dönem için de destek göreceğine inandığını ifade etti.
Kaynak: Halkın Sesi Kıbrıs
